2. UZAY İSTASYONU CSS

0
131

Uzayla ilgili videolarımda ve canlı yayınlarımda sık sık ISS’ten söz ediyorum. Yani International Space Station – Uluslararası Uzay İstasyonu. Kısa bir süre öncesine kadar yörüngedeki tek uzay istasyonu oydu. Kısa bir süre sonra yörüngedeki tek uzay istasyonu ISS değil CSS olacak. Yani Chinese Space Station – Çin Uzay İstasyonu. Geçen hafta ana modülü yörüngeye oturtulan bu uzay istasyonunun 2022’ye kadar tamamlanması planlanıyor. ISS’in görev süresinin yakında sona ereceğini düşündüğümüzde 2025 yılından sonra uzayda sürekli olarak astronot daha doğrusu taykonot bulunduran tek ülkenin Çin olacağını öngörebiliriz. En azından Ay’daki uzay istasyonları kurulana kadar…
28 Nisan 2021’de Güney Çin Denizi’ndeki Hainan adasından Çin’in geliştirdiği en güçlü roketlerden biri olan Long March 5B fırlatıldı. 4 booster’lı bu çok güçlü roketin 16.6 metre uzunluğundaki yükünün adı Tianhe idi. Göklerin uyumu anlamına gelen bu cisim yeni bir uzay istasyonunun çekirdek modülüydü. 2022’ye kadar gönderilecek diğer modüllerle birlikte T şeklinde bir uzay istasyonunun yapımı böylece başlamış oldu. Her şey yolunda giderse Haziran ayında gönderilecek üç taykonot bu modülün içinde yaşamaya başlayacak.
Son 20 yıldır sürekli olarak uzayda birileri bulunuyordu. Bu insanların sayısı ortalama 3 ile 6 kişi arasında değişiyordu. Son gönderilenlerle şu anda tam 11 kişi oldu Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayanların sayısı. Bir de buna Çin Uzay İstasyonu’nda yaşayan 3 kişi eklenince uzay nüfusunda önemli sayılabilecek bir artış yaşanmış olacak 🙂
Ama zaten istasyonu dediğimiz şey tam da budur. Uzay boşluğunda insanların konaklaması ve çalışması için hazırlanan platformdur. Bunlar hep alçak dünya yörüngesine gönderiliyor. Bugüne kadar epeyce bir uzay istasyonu hazırlanarak gönderildi. İlk gönderen ülke uzay yarışında pek çok alanda ilke imza atan Sovyetler Briliği oldu. O zamanlar Salyut adı verilen monolitik yapıda istasyonlar yapılıyordu. Bunlardan 7 tanesi gönderilip görevlerini tamamladıktan sonra modüler olarak yapılan ilk uzay istasyonu olan Mir göreve başladı. Bunlar modüller halinde parça parça yapılabildiği için içinde daha fazla yaşam alanı olabiliyordu ve daha uzun süreler kalınabiliyordu. Nitekim Valeri Polyakov tam 437 gün 18 saat Mir uzay istasyonunda yaşayarak uzayda en uzun süre kesintisiz olarak kalan kişi ünvanını elde etti. Toplamda kesintilerle beraber en uzun kalan kişi yine bir kozmonot: Gennady Padalka. 5 kez uzaya giden bu kişi 878 gün kalmış. Hayatının 2,5 yılını uzayda geçirmiş. Bu rekorlara imkan veren ik modüler istasyon Mir 15 yıllık görev süresini doldurduktan sonra atmosfere sokularak imha edildi.
İşte yapımına yeni başlanan Çin Uzay İstasyonu, Rusların artık görev süresi çoktan tamamlanmış olan Mir uzay istasyonuna çok benziyor. 100 metrik tona ulaşacak olan CSS, üç ana modülden oluşacak: Tianhe adlı ilk gönderilen çekirdek modülden sonra, iki deney modülü bu çekirdeğin her iki tarafına da kalıcı olarak bağlanacak. İçinde taykonotların 6 ay süreyle yaşayacağı Tianhe ve ona bağlanacak olan Wentian, robotik kollarla donatılmış durumda. Diğer modül Mengtian ise istasyonun dışına monte edilen deneylerin bakımı ve onarımı için bir hava kilidine sahip olacak. Tianhe’nin toplam beş bağlantı noktası var. Dolayısıyla gelecekteki genişletmeler için ekstra modüllerin eklenebilmesi mümkün. İstasyon, 10 yıldan fazla çalışacak şekilde tasarlanmış.

Barış ÖZCAN

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here